Ons Regionaal Schakelpunt bodem en ondergrond (RSP) is begin 2022 van start gegaan met een pilotfase, onder de vlag van het VNG-programma Regionale schakelfunctie bodem. Het RSP – Polderbreed Academie Flevoland – heeft vanaf 2023 formeel bestuurlijk akkoord tot participatie ontvangen vanuit de zes Flevolandse gemeenten en de provincie Flevoland. Er is een verdeelsleutel afgesproken voor de financiële bijdragen vanuit de gemeenten en provincie voor de eerste 3 jaar na de pilotperiode (2023-2026). De intentie is om in de periode 2026-2030 verder te bouwen aan het kennisnetwerk vanuit rijksmiddelen ter ondersteuning van de kennisinfrastructuur voor bodem en ondergrond.

Besluitvorming binnen het RSP vindt plaats door het kernteam. In het kernteam dat periodiek samenkomt hebben vertegenwoordigers van gemeenten, provincie, waterschap en regionale kennisinstelling (Aeres Hogeschool) zitting.

Wat doen we?

De Polderbreed Academie heeft als doel de kennispositie van onze decentrale overheden ten aanzien van bodem en ondergrond vraagstukken te versterken, zodat wij de gezamenlijke verantwoordelijkheid voor een gezond bodem- en watersysteem in Flevoland optimaal kunnen vervullen.

Bodem en ondergrond spelen een belangrijke rol in ruimtelijke (transitie) opgaven van Flevoland. Hoewel lange tijd relatief onzichtbaar, wordt het belang van bodem en ondergrond steeds meer onderkend. Dit is waar te nemen in het nationale, maar ook het Europese niveau. Op nationaal niveau is onder ander met de Kamerbrief over rol Water en Bodem bij ruimtelijke ordening richting gegeven aan het centraal stellen van bodem én water in het omgevingsbeleid, vanuit de urgentie om te komen tot een klimaat-adaptieve ruimtelijke inrichting. Een belangrijke recente ontwikkeling in het rijksbeleid is dan ook de verschuiving van bodem naar een centrale plek in het omgevingsbeleid. Deze ontwikkelingen worden vertaald in de verschillende nationale programma’s in het kader van de Nationale Omgevingsvisie (NOVI), zoals het programma Bodem en Water sturend en het programma Bodem, ondergrond en grondwater.

In het licht van de transitieopgaven, zijn veel vraagstukken nog betrekkelijk nieuw, zoals duurzaam bodembeheer in de landbouw, de relatie tussen bodemkwaliteit en klimaatadaptatie of het duurzaam gebruik van de ondergrond in de energietransitie. Ook voor de aanpak van bodem- en grondwaterverontreiniging door diffuse verontreiniging met zeer zorgwekkende stoffen (ZZS), pesticiden of medicijnen zijn nieuwe aanpakken nodig omdat huidige kaders niet volstaan. Dit leidt tot nieuwe vraagstukken voor beleid en gebiedsopgaven.

Met de Omgevingswet ligt de primaire verantwoordelijkheid voor de leefomgeving bij decentrale overheden. Daaronder vallen ook de bodem en ondergrond, die integraal onderdeel zijn geworden van het omgevingsbeleid. Door decentralisatie en de omvangrijke ruimtelijke transitieopgave, krijgen decentrale overheden meer en veelal complexe opgaven op het bord. Aan bestuurders wordt gevraagd afwegingen te maken over uiteenlopende ruimtelijke initiatieven met een impact op de omgeving en potentieel ingrijpende opgaven waarin verschillende deelbelangen tegen elkaar afgewogen moeten worden. Er ligt geen standaard kennis of aanpak op de plank over hoe deze afwegingen te maken. Het gaat om maatwerk en ook vaak nieuwe (Flevolandse) opgaven, die om andere aanpakken, samenwerkingen of innovatie vragen. Hierover moet binnen de grenzen van onze polder, door onze decentrale overheden, kennis en ervaring worden opgebouwd. Wij zijn daarom gediend bij goede, betrouwbare en onafhankelijke kennis en informatie.